Proces verkoop Stadskazerne & aftreden wethouder Ekker

Woensdagavond 3 mei is door de gemeenteraad teruggeblikt op het proces rondom de verkoop door DeltaWonen van de Stadskazerne en de rol van de gemeente daarbij. Dit naar aanleiding van een 2 mei openbaar gemaakt onderzoeksrapport over de gang van zaken, dit onderzoek is op verzoek van de fractievoorzitters uitgevoerd.

Besluit 15 september 2016 om de Stadskazerne niet aan te kopen

Vorig jaar september heeft het college een voorstel voorgelegd aan de gemeenteraad om gebruik te maken van het eerste recht van koop dat wij als gemeente hadden op de Stadskazerne. DeltaWonen moest, vanwege gewijzigde regelgeving voor woningcorporaties, het eigendom van de Stadskazerne  afstoten en de gemeente is hoofdhuurder (voor de bibliotheek, archief, rtv ijsselmond etc) en had het recht van eerste koop. Op 15 september 2016 hebben wij als raad met 30 tegen 1 besloten de stadskazerne niet aan te kopen. Daarmee werd het raadsvoorstel van het college door de raad verworpen. Met een stemverhouding die sommigen verbaasde. Het komt niet vaak, of eigenlijk nooit voor… immers vaak worden zaken vooraf eens afgetast, zoals we dat noemen informerend of opiniërend behandeld en op z’n minst in een commissievergadering voor de raad besproken. Als het college dan merkt dat er weinig draagvlak is wordt het voorstel soms teruggenomen of aangepast. Niet in het geval van de stadskazerne. Dit voorstel is in 1x in de raadsvergadering voorgelegd, zonder voorbespreking in een commissievergadering. Reden hiervoor was dat er enige haast bij de besluitvorming was geboden; DeltaWonen moest er voor het einde van het jaar van af en formeel had de gemeente maar recht op 1 maand bedenktijd en daarna zou DeltaWonen het aan anderen kunnen aanbieden.   Het raadsvoorstel was een vrije kwestie (hierover waren geen afspraken gemaakt in het coalitie akkoord) en de zin of onzin van het aankopen van zo’n pand als gemeente is iets waarover je verschillend kunt denken. Het college gaf aan dat er mogelijk financieel voordeel was te behalen, maar ook dat het voorstel eigenlijk niet in lijn was met ons eigen vastgoedbeleid en de solvabiliteitsdoelstelling van de gemeente. Bij de behandeling van het voorstel was aangegeven dat DeltaWonen de gemeente zou willen verplichten om een andere koper te zoeken als wij niet tot koop zouden overgaan, maar daar was inmiddels geen sprake meer van want ‘er had zich al een koper bij DeltaWonen gemeld (buiten de gemeente om) dus die bepaling was al ingevuld c.q. kon vervallen in de koopovereenkomst’. Dat maakte dat we als raad de handen vrij hadden om ook nee te zeggen en 15 september maakten zo’n 30 raadsleden daarbij uiteindelijk dezelfde afweging. Dit moeten we niet doen. Niks aan de hand. Dualisme in optima forma.

Vragen naderhand over ‘achtervangconstructie’

Ruim een half jaar later kijken we op basis van het 2 mei openbaar gemaakte onderzoeksrapport hier anders op terug. Na de besluitvorming in de raad rezen er vragen over het verloop van de verkoop van de stadskazerne; marktpartijen die belangstellingen na het raadsbesluit hadden getoond hadden nul op het rekest gekregen. De boel was al verkocht al dan niet o.b.v. handelen van de gemeente. Deze signalen waren aanleiding voor fractievoorzitters om de gang van zaken te laten onderzoeken. Klopten deze signalen, welke rol speelde de gemeente daar mogelijk bij, kunnen de geruchten de wereld uit?

Het onderzoeksrapport heeft aangegeven dat het hele traject anders is verlopen dan door velen in de raad, het college maar ook betrokkenen buiten het gemeentehuis om werd gedacht. De zogenaamde ‘achtervangconstructie’, dat wil zeggen de borging dat een andere partij wel tijdig zou kopen als de gemeenteraad niet tot aankoop zou overgaan, die relevant was voor DeltaWonen blijkt anders van vorm te zijn en ook anders tot stand te zijn gekomen dan wij dachten. Er is slechts 1 partij uiteindelijk voor de koop daadwerkelijk in aanmerking gekomen, dit op basis van een tip of handelen door de wethouder. Deze partij heeft het voordeel om de Stadskazerne tegen dezelfde relatief gunstige koopsom en voorwaarden als de gemeente te verwerven.     Het rapport geeft aan dat niet is vastgesteld dat er daarbij ‘bewust’ is gestuurd vanuit de gemeente of de wethouder op deze uiteindelijke koper.   Maar  het rapport geeft wel blijk van veel tegenstrijdige verklaringen van de ene betrokkene ten opzichte van een andere, maar ook tegenstrijdige verklaringen of toelichtingen vanuit de betrokken wethouder. Uit het rapport blijkt dat de wethouder solistisch heeft opgetreden, buiten medeweten en/of overleg met collega wethouders en ambtenaren biedingen heeft gedaan en koopvoorwaarden heeft onderhandeld, verwachtingen heeft gewekt dat de raad enthousiast zou zijn over de aankoop, initiatief heeft genomen om zelf een achtervang te regelen en tegenstrijdige verklaringen daarover gedaan. Relevante informatie aangaande het voorstel is tot en met de raadsvergadering van 15 september 2016 niet met de raad gedeeld. Bijvoorbeeld over het feit dat de achtervang is ingevuld op (mede)initiatief van de gemeente en dat er al een indeplaatsstellingsovereenkomst was getekend door de gemeente waarmee -als de raad nee zou zeggen- deze partij bij uitsluiting van andere partijen de koper is. Een en ander heeft in ieder geval bij ons als raad en bij DeltaWonen een ander beeld geschetst van de situatie dan hoe de vork werkelijk in de steel zat.   En dat maakt het een moeilijke kwestie voor veel raadsfracties.

Weging van het onderzoeksrapport

De CDA fractie heeft best geworsteld met het rapport. Wij hadden in vertrouwelijkheid al iets langer de beschikking over het rapport en hebben hierover met andere fractievoorzitters, de betreffende wethouder en uiteraard in onze eigen fractie doorgesproken. In pogingen om meer helderheid te krijgen. Zaken die spelen tussen verschillende marktpartijen die tegenstrijdige verklaringen afgeven gaan ons feitelijk niet aan en mogen we wethouder en/of het college ook zeker niet aanrekenen. Er zat tijdsdruk op de behandeling van dit voorstel en de zomervakantie speelde een rol, ook dat zijn ‘verzachtende’ omstandigheden. Maar er is een verschil tussen wat makkelijk of enigszins slordig zijn in je formuleringen en het anderzijds uitspraken doen die betrokkenen bij een publieke zaak een verkeerd beeld geven dan wel uitlatingen die bij herhaling echt tegenstrijdig aan elkaar zijn. Voor ons was de vraag essentieel of er een sluitende verklaring kan worden gegeven die ook maakt dat  wij af kunnen gaan op de uitspraken van de wethouder die worden gedaan o.a. in deze raadszaal als wij besluiten moeten nemen, en dat wij er ook op mogen en kunnen vertrouwen dat de uitlatingen naar samenwerkingspartners van de gemeente correct zijn. Dat was de kernvraag voor ons. Anders brengt het de raad en de wethouder in een hele ongemakkelijke en onwenselijke situatie ten opzichte van elkaar…

Aftreden van wethouder Ekker

Nadat alle partijen in de gemeenteraad hun verbazing, zorgen en vragen in de eerste behandelingsronde hadden geuit en ook de burgemeester en wethouder Veldhoen namens andere wethouders hadden gereageerd op de vragen vanuit de raad heeft Martin Ekker als verantwoordelijk portefeuillehouder verklaard te voelen dat er te weinig vertrouwen voor hem resteert bij de raad om zijn functie goed te kunnen blijven uitoefenen. Hij maakte daarmee zijn aftreden bekend. Het is pijnlijk om dat aan te horen. Martin heeft zich 7 jaar als wethouder met hart en ziel ingezet voor de gemeente. Zichtbaar in de samenleving, betrokken. Hij was niet de doorsnee wethouder, zijn ondernemers afkomst is daar wellicht de basis van. Dat kwam hem al eerder wel eens op kritiek te staan, maar toch was er ook zeker veel waardering. En dan ineens is het toch afgelopen… Wij denken dat het op basis van dit rapport onvermijdelijk was en respecteren zijn besluit. Maar het blijft een moeilijke kant van politiek dat ook gewoon mensenwerk is…..